Son yıllardaki gelişmelere karşın, bizim sinemamızın popüler, ana akım sinema örneklerinin hâlâ olması gerektiğinden daha ticari, daha yapay, daha ucuz olduğunu düşünenler, bu nedenle salonları o malum eksiklik duygusu ile terk edenler, yıllar yılı iyi, kaliteli, övünebilecekleri popüler Türk filmleri izleyebilme istek ve beklentisi bir türlü tatmin edilememiş olanlar enseyi karartmasın; biraz başlar çevrilip kısa film semalarına bakılacak olursa görülecek: Gümbür gümbür bir genç kuşak geliyor. Umut Aral’ın 17 dakikalık filmi ‘Çarpışma’, dışarıda Guy Ritchie, Roberto Rodriguez gibi isimlerin elinden izlemeye alışık olduğumuz ‘suç dünyası-aksiyon-gerilim-komedi’ türlerinin karışımı filmlerin son derece başarı ile yerelleştirilmiş mikro bir örneği ve gelecek adına izleyenlerin yüreklerine su serpiyor.

'Çarpışma'nın daha ilk karesi, sabit bir karede zamanın hızla akıp gitmesi yönetmenin güzel, şık çekimleri sevdiğini düşündürtüyor izleyiciye. Film, böyle düşünenleri yanıltmıyor. Baştan sona estetik, güzel çekimler gerçekleştirilmiş ve afili kamera açıları kullanılmış. Ekranın bölünmesi, görüntünün donması, üst üste binen görüntüler gibi çeşitli kurgu araçlarının kullanımı da anlatımı güçlendirmiş. Görenler zaten filminin teknik yetkinliğinin hakkını verecek, reklâm sektöründeki deneyiminin genç yönetmene çok şeyler kazandırdığının farkına varacaktır. Aral’ın ilk kısa filmi olan '34'ü izlemiş olanlar şüphesiz yönetmendeki gelişimi daha iyi takdir edeceklerdir. Görüntü-ses kalitesi ve kullanılan efektler açıkçası yakın döneme kadar Türk sinemasında pek rastlayamadığımız standartları yakalamış vaziyette. Öte yandan, çok farklı editing araçlarının bir arada kullanımını gösterişçilik olarak algılayanlar ya da çiçeği burnunda yönetmen neler yapabildiğini göstermek için bildiği her şeyi filmine koymuş diye yorumlar yapanlar çıkabilir. Böyleleri bu anlatım araçlarının kullanımının işlevsel amaçlarını atlıyorlar ve yönetmene haksızlık ediyorlar demektir. Aral, elindeki malzemeyi 17 dakikaya sığdırabilmek için ne gerekiyorsa onu yapmış, daha azını ya da fazlasını değil. ‘Çarpışma’ anına kadar olan geriye atlamalı paralel kurgu ile gerilimi artırıp bu arada kahramanlarını izleyiciye tanıtırken, ‘çarpışma’dan sonraki bölünmüş ekranlı, hızlı kurgulu kısımda ise hikâyeyi hızlandırıp zamandan tasarruf ediyor ve böylelikle anlatım adına doğru ve işlevsel kararların altına imzasını atıyor. Ayrıca bu anlatım araçlarının 'suç dünyası' türünü son derece güzel tamamlar nitelikte oldukları yadsınamaz. Gazete manşetleri, para dolu çantalar, yanan sigaralar, satranç taşları gibi yine bu türün hiç yabancısı olmadığı detayların da hakkı teslim edilmiş. Filmin atmosferini kurmak için yararlanılan bu gibi detaylar prodüksiyona da tam puan kazandırıyor. Tiplemeler çok başarılı (Konyalı ve özellikle Muşta’ya dikkât!), diyaloglar canlı- samimi, keza anlatıcı Ali'nin dışses ile kurduğu cümleler de öyle. Sinemamızın kronik hastalığı olan inandırıcı olmayan, yapay-zorlama diyaloglardan ne iyi ki eser yok. Çatışma sahnesi gibi yolun başındaki yönetmenler için sınav niteliğindeki zor sahnelerin hatasız kotarılmış olması da ilave bir olumlu puan.

'Çarpışma' farklı tiplerdeki seyircileri buluşturmak için gerekli nüveleri taşıyor ve bu bağlamda geniş bir izleyici kitlesini kucaklamaya aday.  Filmin başındaki gerilim, sonlara doğru peş peşe gelen sürprizlerin son ana kadar izleyicinin adeta başını döndürmesi, şaşırtmacalar, renkli tiplemeler, mizah duygusu ve tempo büyük bir izleyici çoğunluğunu filme ve hikâyeye bağlayacak unsurlar. Öte yandan kader ve tesadüfler temaları üzerine yaslanan bir alt metnin varlığı da söz konusu. Senaryodaki ‘dönüşler’ ve filmin son karesinin yoruma açıklığı, kader ve tesadüfler temasına filmin yaklaşımını da yoruma açık hale getiriyor. Olay örgüsü ve alt metin, ya da başka bir deyişle üstyapı ve altyapı bu anlamda uyum içinde hareket ediyor.

Başarılı mekan kullanımı, bize özgü tiplemeler ve müziklerle yabancı bir janrın nasıl yerlileştirilebileceğine dair güzel bir örnek ‘Çarpışma’. Atmosferi, tiplemeleri ve şaşırtmacaları ile herkesin hoşuna gidebilecek son derece eğlenceli bir yapım. Gönül sinemamızda bunun gibi başarılı uzun metrajlar görmek ister!

Umut Barış Dönmez (Altyazı Dergisi)